Welkom op IndischHistorisch.nl

Beste bezoekers,

Augustus is de maand met de meeste Indische herdenkingen. Tijdens de veertiende Nijmeegse Indië-herdenking vertelde Rob Schouten het aangrijpende verhaal van zijn vader Everhard Schouten die de atoombom op Nagasaki had overleefd. Hij werkte op 9 augustus 1945 als krijgsgevangene op de scheepswerf van Mitsubishi. We publiceren nu Rob Schouten’s voordracht integraal als: “Dit mag nooit meer gebeuren”.
Naast dit artikel publiceert hoofdredacteur Humphrey de la Croix een tweed die meer gaat over hoe Everhard Schouten krijgsgevangenkampen doorliep, in Nagasaki terechtkwam en hoe het na de oorlog is gegaan.
Lees het artikel: ‘Everhard Schouten: overleefde de atoombom op Nagasaki’.

We publiceren nu een biografisch artikel over mevrouw J.M.C. Kloppenburg-Versteegh (1862-1948). In Nijmegen is in 2016 een straat in de nieuwe buurt Batavia vernoemd. Mevrouw Kloppenburg heeft met grote gedrevenheid en onvermoeibaarheid zich ingespannen de kennis over geneeskrachtige tropische planten en kruiden te documenteren en te verspreiden. Die kennis is nu nog actueel getuige het gebruik van Indische keukeningrediënten als koenjit, gember, laos en kruidnagel voor medisch gebruik. Die “missie” ging gepaard met veel tegenstand van de westerse geneeskundigen, die mevrouw Kloppenburg maar als een kwakzalver zagen.
Artikel lezen: Naamgevers Indische straatnamen in Nijmegen: J.M.C. Kloppenburg-Versteegh (1862-1948)

Na de hotels in Semarang zijn we aangeland in Djokjakarta, de hoofdstad van het gelijknamige Vorstenland. Djokjakarta was en is nog steeds een speciale regio. Uit eerbied voor de sultansfamilie bezit deze een soort koninklijke status. Het vorstendom wordt gezien als het kerngebied van de Javaanse cultuur en identiteit. De stad speelde als zetel van de jonge Republik Indonesia een belangrijke rol in de onafhankelijkheidsstrijd van Indonesiërs tegen Nederland.
Artikel lezen: ‘Indisch genieten (6). Hotels. Deel 5’

In onze zomerartikels over hotels is nu de aandacht gevestigd op die in de havenstad Semarang aan de noordkust van Midden-Java. Samen met Batavia en Soerabaja de belangrijkste havenstad van Java. De uitvoer van suiker en tabak verliep voor een groot deel van Semarang dat ook een logistiek en bestuurlijk centrum was. In de stad waren bedrijven gevestigd als Borsumij, Geo Wehry, de rederij KPM en spoorwegmaatschappijen.
Artikel lezen: ‘Indisch genieten (6). Hotels. Deel 4’

We hebben in 2017 gepubliceerd over genotsmiddelen bier en sigaretten. Daarna over hotels waar de Europeanen tijdens vakanties verbleven. We hervatten de reeks met het thema ‘hotels’ en waren in Bandoeng begonnen. Vóór de oorlog ook het “Parijs van Java” genoemd vanwege de moderne gebouwen en luxueuze winkels met de allerlaatste mode uit Parijs aan de Bragaweg. In Bandoeng waren er het Grand Hotel Preanger en het bekende Hotel Homann, later Savoy Homann.
Artikel lezen: ‘Indisch genieten (6). Hotels. Deel 3’

Tijdens ontmoetingen tussen Indische Nederlanders komt het voor dat er een Indonesische prins of prinses in de familiestamboom wordt opgevoerd. De een vindt dat interessant, een ander weet niet hoe er op te reageren. En dan zijn er de sceptici of cynici die dat als een “oppoetsen” van een afkomst beschouwen. Indo’s die hun bescheiden familie of persoon van een fraaie rand willen voorzien.
Hoe is de werkelijkheid? In ieder geval staat vast dat er in Indische families een Indonesische voorouder is van Indonesische adellijke afkomst. Indo en kenner van Indonesische dynastieën Donald P. Tick weet dat als geen ander. Hij voert de aansprekende Indische Nederlandse wijlen Carla Meek – Eijsma (1925 – 2016) op als een voorbeeld. Haar Indische familie is ontstaan uit een verbintenis tussen een Friese en een regentenfamilie.
Lees het artikel: ‘Indo’s van “adel”: mythe of werkelijkheid?’

Bersiap in Surabaya en Mojokerto
In het nieuwe artikel ‘Modjokerto, Mojokerto: een Javaanse provinciestad in de “grote Geschiedenis” (7), deel 2’ laten we zien hoe de moordpartijen onder Indo-Europeanen leidde tot een stroom vluchtelingen. Dezen konden in zogeheten bersiap- of republikeinse kampen in Mojokerto veiligheid vinden onder bescherming van de republiek van Soekarno. De vraag blijft of die bescherming en opvang wel als zodanig was. Gebrek aan voedsel, hygiëne, medicijnen en wangedrag van Indonesische bewakers (aanranden van vrouwen en mishandelingen) wijzen daar niet op. Meningen van deskundigen verschillen hierin echter.
Lees het artikel.

Indische straatnaamgevers
In de reeks artikels over naamgevers van straatnamen in de nieuwe buurt Batavia in Nijmegen, publiceren we de biografie van prof. dr. A. (Albert) A. Trouwborst (1928-2007). Tarakan in Oost-Borneo (nu: Oost-Kalimantan) was de geboorteplaats van deze eminente antropoloog.  Zijn onderzoek naar het adatrecht en de geschiedenis van de provincie Atjeh in het noorden van Sumatra, was dusdanig belangwekkend dat zijn onderscheiding in 2004 tot Ridder in de Orde van Oranje Nassau daaraan grotendeels heeft bijgedragen.
Lees hier het artikel: Naamgevers Indische straatnamen in Nijmegen: Albert Trouwborst, antropoloog.

In Nederland is de kennis over de periode 1945-1950 in Indonesië beperkt tot afwezig. Het is de tijd van de Indonesische vrijheidsstrijd en de ‘bersiap’ (revolutionaire leuze: “Weest paraat”). Anders dan verwacht was deze periode van augustus 1945 tot februari 1946 gruwelijker dan de Japanse bezetting. Vooral Indische Nederlanders zijn slachtoffer geworden van extreem geweld van meestal radicale jonge vrijheidssstrijders (de pemuda). Naar schatting zijn duizenden Indische Nederlanders gedood. Deze geschiedenis is niet dood en leeft voort in getraumatiseerde Indische Nederlanders en Nederlanders. Ook de geboorteplaats Modjokerto van hoofdredacteur Humphrey de la Croix was direct betrokken in de aanloop en verloop van deze bloedige vrijheidsstrijd en massamoorden.
In het artikel ‘Modjokerto, Mojokerto. Een Javaanse provinciestad in de grote geschiedenis 7. Deel 1′ leest u hoe de bersiap daar begon.
Lees het artikel hier.

In het kleurrijke Nederland vormen Indische Nederlanders al lang niet meer de enige grote immigrantengroep.
In het artikel “Wie zijn ze, Indische Nederlanders, Indo-Europeanen, Indo’s en blauwen” hebben we geprobeerd te duiden wie nu wie is en waarom en wanneer die namen er kwamen.
Lees het artikel: hier.

 

De serie publicaties over de geboorteplaats Modjokerto (Mojokerto) van hoofdredacteur Humphrey de la Croix was gebleven bij deel 5. Na onderbreking plaatsen we deel 6 over Japanse troepen die op 6 maart 1942 de stad bezetten.
Bronnen zijn er amper over die tijd. We kunnen echter aan de hand van drie getuigenissen beschrijven hoe de bezetter Modjokerto binnentrok.
Lees het artikel: hier.

Op 6 oktober 1898 meldde de 18-jarige Zeeuw Coen Murk zich aan bij het Koloniaal Werf Depot in Harderwijk aan om in het KNIL dienst te nemen. Na aankomst op Java zal hij naar Atjeh gestuurd worden om zich bij de troepen te melden die strijd leveren met de opstandige adel en bevolking van nog niet door Nederland onderworpen gebied. Vóór uitzending naar het oorlogsgebied op Sumatra heeft Coen Murk heeft nog op Java zijn vrouw Waginah  leren kennen die met hem samen naar Atjeh zou gaan.
Het verhaal van Coen Murk en Waginah laat zien hoe een Indo-familie is ontstaan.
Lees het artikel Een Zeeuwse Indo-voorvader in de Atjeh-oorlog

Hoofdredacteur Humphrey de la Croix bezocht eind september 2018 in San Francisco het Comfort Women Memorial. Dit gedenkteken voor de voormalige troostmeisjes (seksslavinnen) die in bezet gebied de Japanse troepen seksueel moesten bedienen, is in september 2017 opgericht. Het initiatief kwam vanuit Aziatische vrouwengroepen in de VS, Korea en de Philipijnen.
Op 4 oktober 2018 verbrak zusterstad Osaka de vriendschapsband met San Francisco vanwege het monument. Osaka’s burgemeester eiste verwijdering van het beeld, in ieder geval uit het centrum van de stad en liever helemaal. Achter deze diplomatieke rel schuilt een actuele tendens in Japan om de geschiedenis voordeliger weer te geven.
Lees het artikel: Troostmeisjes: de Japanse onwil om echt te erkennen.

Timeline ‘A Short History of the Indo-Europeans of the Netherlands Indies
In nauwe samenwerking met onze Amerikaanse partner The Indo Project hebben we een Engelstalig timeline gemaakt van de geschiedenis van Indo-Europeanen in teksten en beelden. We hebben er een soort ‘Indische canon’ van gemaakt met 38 ‘vensters’. Deze laten zien welke de volgens ons hoofdonderwerpen zijn in die geschiedenis van Indo-Europeanen. We hebben zoveel mogelijk dat verhaal door Indische ogen te zien.
De timeline is dynamisch zodat we suggesties van uw kant graag gebruiken om de timeline aan te passen aan wat de Indo-Europeanen zélf belangrijk vinden. Er kunnen onderwerpen aan toegevoegd worden of verder uitgediept. Nieuw beeld- en geluidsmateriaal is altijd welkom!
De timeline is in het Engels omdat dan de jongere generaties Indische Nederlanders in de Engelstalige regio’s bereikt worden.
Voor de achtergrond van de timeline: Timeline: A Short History of the Indo-Europeans of the Netherlands Indies


Met de rode schuifbalk onderin kunt u van links naar rechts in de tijd en terug navigeren

Bekijkt u de timeline liever in een volledig scherm en op een nieuwe pagina?: klik dan op de foto:

 

De redactie
Humphrey de la Croix
Inge Dümpel
Pieke Hooghoff

facebook_logo


Privacy statement
Vanaf 25 mei 2018 voldoet deze website aan de Europese Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Uw persoonsgegevens worden niet of alleen met uw toestemming verwerkt. Lees hier hoe dat is geregeld.