|
Repatriëren
en inburgeren in Brabant
In
Gemert werd iets bijzonders verricht …(deel
3)
Het gaat heel goed met de Gemertenaren
en de Indischen onderling. De gemeente doet het hare om de integratie
te bevorderen.
Integratiebevordering
Het plaatsingsschema is één ding. Maar het gemeentebestuur
regelt nog meer om de inburgering te bevorderen. Er komt een speciaal
comité voor de opvang van de repatrianten. Dit comité
organiseert kennismakingsavonden voor de Indische inwoners. Om hen
snel in hun nieuwe woonplaats wegwijs te maken stelt voorzitter Van
der Velden, hoofd van de jongensschool, een gemeentegids samen met
namen, adressen en telefoonnummers van winkels, bedrijven en verenigingen.
Een maatschappelijk werkster geeft leiding aan een team jonge gezinsverzorgsters,
die speciaal vrij worden gemaakt om de Indische mensen te helpen bij
het voeren van de huishouding, de was doen, de Hollandse pot koken,
poetsen, de kachel stoken, het aanharken van de voortuin op zaterdag
en allerhande andere Nederlandse gewoontes. In de beginperiode komen
zij een paar keer per week. Deze vrouwen leren als eersten de Indischen
goed kennen. Zij horen de Indische verhalen uit de eerste hand. Ondanks
dat de repatrianten best dankbaar zijn voor zoveel hulp, ontstaat
er ook de nodige frustratie en ergernis. Vooral als de hulpverlening
ook bepaalt, wat er gekocht mag worden en wat niet. Betuttelend vinden
ze dat. En dat veel Gemertenaren en vooral gezagsdragers zo weinig
van de Indischen weten, stelt hen erg teleur. Er zijn er zelfs die
denken, dat zij in Indië in rieten hutjes hebben gewoond en in
strooien rokjes hebben rondgelopen.
Maar de Indischen op hun beurt kunnen er ook wat van. Menigeen kijkt
wat schamper neer op het eenvoudige, in hun ogen bekrompen dorpsleven
en vinden het Gemertse dialect en de wat hoekige omgangsvormen maar
lomp.
Vermenging van culturen
Cultuurvorming is een dynamisch proces, ondanks dat je voor deze bewering
zelfs tot in de Tweede Kamer voor knettergek kan worden verklaard.
Het werkt heel eenvoudig. Mensen met een verschillende culturele achtergrond
komen met elkaar in contact en nemen van elkaar gewoontes over. De
Indischen leren in hun nieuwe omgeving zich anders te kleden, anders
te eten, nemen andere leefgewoonten over. Ze leren het dialect te
verstaan en een enkeling waagt het zelfs Gimmers te spreken. De Gemertenaren
worden beïnvloed door Indische gebruiken. Voorbeelden. In de
jaren vijftig van de vorige eeuw moeten katholieken ’s zondags
naar de kerk. Vrouwen dienen het hoofd te bedekken met een hoedje
of een doekje. De Indischen kennen die verplichting niet. De pastoor
probeert hen er toe te dwingen en weigert een vrouw met een onbedekt
hoofd de communie. Dat pikken de Indische vrouwen niet en zij weigeren
nog langer naar de kerk te gaan. Gevolg. Na een paar weken bindt de
pastoor in en laat de verplichting vallen. Weldra zijn er ook Gemertse
vrouwen, die geen hoedje of doekje meer dragen.
Vriendjes komen thuis en begroeten de ouders van Indische kameraden
niet. Als ze weg zijn, mopperen de ouders daarover tegen hun kinderen.
Die vertellen hun Gemertse vriendjes hoe het hoort en geven zelf ook
het voorbeeld. De volgende keer worden de heer en vrouw des huizes
keurig netjes begroet.
Katholieken mogen niet met protestanten omgaan. Onder de Indischen
zijn echter veel protestanten. Er zijn zelfs gemengde huwelijken.
Man katholiek en vrouw protestant of andersom. De vijandige houding
verdwijnt al snel en er komt zelfs een protestante basisschool in
Gemert. Allemaal echt gebeurd.
Zo zijn er heel wat voorbeelden te
geven van wederzijdse beïnvloeding, waardoor het dagelijks dorpsleven
van de jaren vijftig-zestig merkbaar veranderde. Op het gebied van
omgangsvormen, eetgewoonten, religie, taalgebruik, muziek, sport en
cultuur. En het is er echt niet slechter op geworden. Integendeel.
Dankzij de wil van het Indische bevolkingsdeel om zich aan te passen
in de nieuwe samenleving en dankzij de acceptatie van Gemertse kant
is het integratieproces goed verlopen. Het resulteerde in een groot
aantal gemengde huwelijken. In Gemert werd iets bijzonders verricht.
Rob de Haas (Batavia 1948)
Literatuur:
Robert Armand de Haas, Enkele reis Indië-Gemert. De vestiging
en integratie van Indische Nederlanders in de Noord-Brabantse gemeente
Gemert, Gemert 2001. Bijdragen tot de geschiedenis van Gemert
nr. 28. ISBN 9073621194.
Ga terug naar de eerste aflevering van In
Gemert werd iets bijzonders verricht …
Ga
terug naar de tweede aflevering van In
Gemert werd iets bijzonders verricht...
|