Cultuur

Eerder gepubliceerd onder het thema 'Cultuur':

Help! De geschiedenis wordt vervalst: Woody Brunings over jeugdcultuur en Indorock (deel 1: november 2007)
Help! De geschiedenis wordt vervalst: Woody Brunings over jeugdcultuur en Indorock (deel 2: maart 2008)
Help! De geschiedenis wordt vervalst (deel 3: juli 2008)
Help! De geschiedenis wordt vervalst (deel 4: augustus 2008)
Help! De geschiedenis wordt vervalst (deel 5: augustus-september 2008)
Ichi Ni San, roman van Peter Edens (maart 2008)

---

Muziek
Is met de vermenging van westers en oosters bloed ook de aanleg voor allerlei vormen van cultuuruitingen doorgegeven? En hoe ziet dat er dan uit?
Beginnen we met muziek. Over het algemeen kan gesteld worden dat Indo’s muzikaal zijn, zowel actief als passief. Voor de oorlog behoorden jazz, populaire muziek, evergreens tot hun favorieten. In mindere mate ook klassieke muziek, krontjong en gamelan. Hoe heeft zich dit ontwikkeld in de loop van jaren? Wat voor invloed heeft de omgeving, eerst Indonesië, daarna Nederland of elders, op de muziekontwikkeling gehad? Is er een antwoord op de vraag waarom er nauwelijks Indo ’s bekend zijn geworden met de uitvoering van klassieke muziek, maar wel in de populaire muziek? Ten overvloede noemen we hier de Indorock weer eens.

Webreferentie: http://www.indischmuziekleven.com

Literatuur
Tot de Tweede Oorlog werd er vooral veel óver de Indo geschreven en dan niet altijd in complimenteuze bewoordingen. Daarna verschenen steeds meer boeken en publicaties van Indo’s. Waar schrijven zo over? Hoe is hun stijl? Net als vaak hun aard is: wat versluierd en minder direct? De tweede en in zekere mate ook nog de derde generatie Indo’s is nog veel bezig met basale vragen als: waar stam ik van af? Hoe zat dat met de oorlog? Langzaam verschijnt er naast voornamelijk egodocumenten en bewerkte dagboeken ook fictie. Hoe is de ontwikkeling gegaan? Bestaat er een Indische letterkunde en zo ja wat is er dan typisch aan?

Beeldende kunst
Wat voor eigenheid zit er in de beeldende kunst van Indische kunstenaars, toen en nu? Met name bij de derde generatie is er vaak een terug naar de roots te bespeuren, vertaald op hun eigen wijze. Wat vinden Indische kunstenaars van de abstracte kunst?

Uitvoeringskunsten
De Indo op het toneel, in muziektheater, films en dans. De redactie van IndischHistorisch.nl bekent op dit terrein nog weinig thuis te zijn. Wel kunnen we van de laatste jaren wat voorbeelden noemen. Zoals afgelopen jaar het toneelstuk Familiefeest, uitgevoerd door Carlo, Ricci en Esther Scheldwacht. En naar het gelijknamig boek van Theodor Holman. Door en voor Indischen en iedereen die in hen geïnteresseerd is. Van de oudere garde acteurs kent iedereen Caro van Eyk, meegespeeld in een televisiebewerking in 1969 van Louis Couperus’ stuk De boeken der kleine zielen, Willem Nijholt in de serie De stille kracht (1974) en Wieteke van Dort, vooral bekend als Tante Lien.
In films is er de laatste jaren zéker een Indische inbreng. Te noemen zijn onder andere de films Het land van mijn ouders (1983, Marion Bloem), My blue heaven (1990, Ronald Beer), te verwachten binnenkort van Marion Bloem Ver van familie.

Webreferentie divers:
Over de Indische Kunstkring in Batavia: http://www.kunstkring.tk

---

Intro
Niemand minder dan Woody Brunings van de Crazy Rockers verzorgt een bijdrage over de interactie tussen de Indorock en de rol ervan bij het opkomen van een eigen jeugdcultuur. Uit eigen ervaringen in Nederland en Duitsland gebaseerd. IndischHistorisch.nl is vereerd dit muzieksociologische essay te publiceren.
Woody Brunings bijdrage wordt in 2007 en 2008 in afleveringen gepubliceerd op deze website.

Korte biografie Woody Brunings
Woody Brunings (Saba 1938) is vooral bekend als leadsinger van de Indorockgroep Crazy Rockers. Al vanaf het begin in 1959 werd de band succesvol, vooral in Duitsland. Woody Brunings is onlosmakelijk verbonden met de intensieve jaren van 1959 tot 1965, waarin de Crazy Rockers vele platen opnamen en constant optredens hadden. Muziek was zijn leven, maar hij slaagde er ook in een andere passie, het studeren en kennis opdoen, de kans te geven. In 1978 behaalde hij de leraarsgraad Duits. Hij was tot zijn pensionering leraar in dat vak. Zijn interesse en toewijding aan de Duitse taal en cultuur leidde tot het behalen van het doctoraalexamen Duits taal- en letterkunde. Vermeldenswaard is zijn scriptie vanuit cultuursociologisch oogpunt over de interactie tussen muziek en het ontstaan van een jeugdsubcultuur.

Bron: webreferentie Henk Looijestijn op: http://www.xs4all.nl/~indorock/woodybruningsbio.htm

Onderschrift: De Crazy Rockers begin jaren zestig.
Bron foto: Woody Brunings

Help! De geschiedenis wordt vervalst
Een beknopt essay over de wisselwerking van een Indische jeugdcultuur en Rock-’n-roll


door Woody Brunings

Geheugen, herinnering, geschiedenis
Het lijkt er soms op dat de geschiedenis van de Indische jeugdsubcultuur- de z.g. Indo Rock- met het verstrijken der jaren door een mechanisme van zelfcensuur, versluiering en individuele amnesie aangestuurd wordt. Het is begrijpelijk dat er in het geheugen van die Exoten aus dem Tulpenland, heel wat herinneringen uit die periode opgeslagen zijn. Herinneringen die als kader voor de geschiedenis van de Indische subcultuur dienen. Het is echter moeilijk het verleden objectief te beschrijven. Men verhaalt veelal slechts over datgene dat de rock- gemeenschap of het rock- individu met betrekking tot zichzelf belangrijk vindt. Iedereen haalt immers uit de geschiedenis die relikwieën die hem het meeste sieren. Verhalen worden naar eigen dunk gereconstrueerd en vervolgens geconcretiseerd. De gereconstrueerde verhalen dreigen straks als De Geschiedenis van de Indo Rock aan de volgende generatie overgedragen te worden.

Herinneringen, die buiten het kader vallen worden vaak vergeten of zelfs verdrongen. Veel verhalen over het Indo Rock- tijdperk zijn vooral subjectief van karakter en hebben daarom betrekking op een klein gedeelte van deze korte maar dynamische periode. Er bestaat behoefte aan een helikopterview, aan objectiviteit. Veel verhalen zijn al meer dan vier decennia oud, zodat er door de jaren heen veel leemtes en verdraaiingen ontstaan zijn. Ze worden bovendien door een filter van het heden gezien en zijn daardoor veranderbaar. Ze wordt steeds meer geïdealiseerd of verguisd naarmate de tijd verstrijkt.

De rock- pioniers van het eerste uur waar wij het over hebben, zijn het subject van de geschiedenis van een Indische subcultuur. Dit restant aan levend herinneringsmateriaal staat voor de poorten van de natuurlijke grens van ouderdom en dood. De directe herinnering aan deze heroïsche Epoche dreigt daardoor als een stoere-knapen verhaal de geschiedenis in te gaan.

Ze kan slechts in de herinnering voortleven door middel van degenen die deze periode zelf beleefd hebben: de Time witnesses, mits deze bereid gevonden worden een objectief, genuanceerd en waarheidsgetrouw beeld over het fenomeen Indo Rock door te geven voor het collectieve geheugen van de volgende generaties. Voorwaar een hele opgave, want er zijn honderden verhalen over de oorsprong van de Indo Rock en haar successtory in Duitsland en de omringende landen. Iedereen wil een hoofdrol voor zich opeisen, want het succes heeft vele vaders...

Een sprongetje terug: de Restauratie van Nederlandse belangen in Indonesië
Terwijl de Geallieerde overwinnaars financieel nog volop leden onder de enorme kosten die de oorlog met zich meegebracht had, sleutelden de Bondsrepubliek en Nederland intensief aan een nieuwe identiteit. Nederland verkeerde na de traumatisch verlopen oorlog, behalve in een identiteitscrisis op nationaal en internationaal niveau, ook in een economische crisis. Het raakte in een guerrilla oorlog verzeild. Er moesten direct na alle gruwelen van de tweede wereld oorlog, bijna direct aansluitend, politionele acties uitgevoerd worden tegen de Indonesische opstandelingen. Deze acties waren bedoeld om het gezag in Indonesië te zo snel mogelijk te herstellen. Maar het bleek niet zomaar om binnenlandse ongeregeldheden te gaan, die even neergeslagen konden worden met een politionele actie. Hieruit blijkt hoe sterk het koloniale superioriteitsgevoel nog leefde. Internationaal stond er namelijk veel meer op het spel.

De eerste actie had nog wel de sympathie van de Amerikanen, maar bij de tweede actie dreigde Amerika zelfs de Marshallhulp voor Nederland in te trekken; bittere noodzaak voor de wederopbouw van het land. Gelukkig werd het dreigement ingetrokken.
Met de soevereiniteitsoverdracht op 27 december 1949 moest Nederlands-Indië opgegeven worden, met alle gevolgen van dien voor de Indische Nederlanders, die de Nederlandse nationaliteit wilden behouden. Ze werden door de Indonesiërs als ‘’collaborateurs’’ van de Nederlanders gezien en daarom niet meer gewenst in de Repulik Indonesia.

Het einde van Indië en de trek naar Nederland
Nederland moest huisvesting bieden aan honderdduizenden Indische Nederlanders. De geschiedenis en de tragiek zijn voldoende bekend. Het vernederende verlies maakte Nederland een illusie armer. Nederland was zonder Indië geen imperialistische grootmacht meer, of volgens Maarten Kuitenbrouwer “Teruggezakt tot een boerderij aan de Noordzee.”
Maar de Marshall hulp kwam voor herrijzend Duitsland en Nederland als geroepen. Dit uitte zich in een enorme consumptie-roes. Dit kan gezien worden als reactie op een periode van naoorlogse armoede. Duitsland profiteerde bovendien van haar rol als z.g. bufferstaat tussen het Westen en de nieuwe vijand: het Communisme in de Koude Oorlog.

Welvaartswonder
De werkeloosheid werd langzaam teruggedrongen en de lonen stegen. Deze jaren staan bekend als de jaren van de Wiederaufbau maar tevens als de jaren van de opkomst van de consumptie maatschappij. Ze stonden aan de wieg van het Wirtschafswunder. Dit ging niet van zelf, maar kon alleen maar gerealiseerd worden met keihard werken.

Ook de Indo’s werkten hard aan een toekomst in het kille moederland. Darbij kregen ze weinig of geen financiële tegemoetkoming, weinig of geen sociaal-psychologische begeleiding. Er waren nog geen vrijgevige ministers van integratie- zaken, geen inburgeringcursussen. Wel kregen de ”medelanders” afzichtelijke en slecht zittende kleding, zoals winterjassen, die tot de laatste cent afbetaald moesten worden; en dat van een schamele tegemoetkoming. Wel werden ze door een deel van het gastvrije volkje uitgescholden voor alles wat men maar als vernederend kan bedenken. Zelfs politieagenten bezondigden zich hieraan. Er was geen weg terug meer naar Nederlands-Indië. Men moest zich hier en nu richten op een nieuwe toekomst in ”het moederland”, in Amerika of Australië.

Vooruit kijken was dus ondanks alle ellende uit het verleden het motto, en… vergeten, of… verdringen. Was er dan een alternatief? Gelukkig voor hen bestaat er zoiets als de zegen van het ‘’vergeten.’’

Ga verder naar deel 2 van Help! De geschiedenis wordt vervalst

Ga verder naar deel 3 van Help! De geschiedenis wordt vervalst

Ga verder naar deel 4 van Help! De geschiedenis wordt vervalst

Ga verder naar deel 5 van Help! De geschiedenis wordt vervalst

| Contact | Login | Sitemap | Forum | Indische Canon | Hoofdpagina |