Actueel: media, mededelingen, agenda



Deze rubriek Actueel bevat verschillende onderwerpen voor, over en vanuit de Indische gemeenschap en doelgroep. IndischHistorisch.nl is vooral een geschiedenissite, maar vindt dat er ook af en toe over de eigen grenzen kan worden gekeken. Denk bijvoorbeeld aan literair nieuws en onderwerpen die spelen in zowel de oude als nieuwe media. Dus naast boeken, lezingen en presentaties hebben we ook aandacht voor films, video, audio en internetontwikkelingen. Recensies kunnen we voorlopig niet structureel met een regelmatige frequentie aanbieden, wél incidenteel wanneer het bijvoorbeeld sterk onze aandacht heeft.

Agenda

Stichting Muhabbat organiseert in samenwerking met IndoFilmcafé Nijmegen


Oost-Indische Inkt

Een eerbetoon aan de Indo schrijver/journalist
Tjalie Robinson die 100 jaar geleden is geboren
In de Dominicanenstraat 115-117 te Nijmegen
















Lezingen door:

Prof. Dr. Pamela Pattynama over:
Literatuur als postkoloniale schatbewaarder van Nederlands-Indië
Pamela Pattynama is bijzonder hoogleraar koloniale en
Postkoloniale literatuur en Cultuurgeschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam

Prof. Dr. Wim Willems over:
Tjalie Robinson de straatslijper van Batavia
Wim Willems is hoogleraar Sociale Geschiedenis aan de Universiteit Leiden, Campus Den Haag

Muziek: Amadea

Plaats
Concertgebouw De Vereeniging in Nijmegen
Vrijdag 25 november 2011: 19.30 – 22.00 uur
De zaal wordt geopend om:19.00 uur
Entrée € 5,-.
Info:petermax@live.nl
Telefoon: 06-53553757


Museum Bronbeek
Vaste expositie Het verhaal van Indië.
De overzichtstentoonstelling vertelt het Verhaal van Indië in het Nederlands en Engels. In het trappenhuis en de hal van het hoofdgebouw staan 15 en 17 augustus 1945 centraal: de capitulatie van Japan en het uitroepen van de onafhankelijkheid van Indonesië.

Bezoek- en postadres:
Koninklijk Tehuis voor Oud-Militairen en Museum Bronbeek
Velperweg 147
6824 MB Arnhem

Tel. (026) 376 35 55
Fax (026) 376 35 90
E-mail: rj.anderson@mindef.nl


Websites

AmerIndo. A Portal for the Dutch Eurasian Indo Community in the United States.

De studiekeuze Dutch Studies (letterkunde en geschiedenis) aan de University of California Berkeley maakt deel uit van het grote vakgebied Germanistiek (German Department). Onder leiding van prof. dr. Jeroen Dewulf, die de Koningin Beatrix leerstoel bezet, wordt onderwijs gegeven en onderzoek verricht. De inburgering van de Indische migranten na de Tweede Wereldoorlog vanuit Indonesië en Nederland, is het bijzondere onderzoeksthema. Daarnaast zijn er de thema's multicultureel Nederland, Nederlandse en Vlaamse letteren. De Nederlandse Inez Hollander, gepromoveerd in Amerikaanse letterkunde is een van de docenten. Zij schreef o.a. het boek Verstilde stemmen en verzwegen levens. Een Indische familiegeschiedenis over het leven van haar familie in voormalig Nederlands-Indië.

www.indieinoorlog.nl Indië in Oorlog is een webportaal en zoekdienst over de Tweede Wereldoorlog en zijn nasleep in Nederlands-Indië. Online kunt u documenten, foto's, tekeningen, video en historische kaarten van verschillende erfgoedinstellingen raadplegen. U kunt zoeken in 24 collecties:
Alle Collecties Beeld en Geluid in Academia: Nederlands-Indië
Afscheid van Indië
Molukse woonoorden
De Aankomst
Beeldbank NIMH
Indische Collectie NIOD
Nederlandse Koloniale Kaarten
Collectie Taillie
Cogis
Thema Nederlands-Indië Legermuseum
Fotocollectie Dienst voor Legercontacten Indonesië
Beeldbank WO2
Overige Indische archieven
Naoorlogse belangengroepen
Papieren bronnen PACE
Multimedia PACE
Etnografische artefacten PACE
Themapagina's PACE
Kamptekeningen uit bezet Nederlands-Indië
Indonesië onafhankelijk - foto's 1947-1953
Molukse geschiedenis en cultuur in beeld
Pioniersfotografie uit Nederlands-Indië
Nederlands-Indië in foto's, 1860-1940
Koloniale Wereldtentoonstellingen


Boeken

Persbericht

Beekhuis, H., Bussemaker, H.Th., Haas, P.M. de en Lutter, A.A, Geïllustreerde atlas van de Bersiapkampen in Nederlands-Indië 1945-1947, Jaar van uitgave: 2009. ISBN: 9789052944364.
Deze atlas geeft een inventaris van de kampen waar tijdens de Bersiapperiode de Europeanen zijn ondergebracht. Doel was hun veiligheid te waarborgen die in gevaar was gekomen door het machtsvacuüm na de Japanse capitulatie. De Engelsen onder wie Indië viel, waren nog niet gearriveerd. De Nederlanders waren nog niet zover dat hun gezag was hersteld.
De uitgave van deze atlas werd mogelijk gemaakt door een subsidie van Het Gebaar aan de Vereniging Kinderen uit de Japanse Bezetting en de Bersiap 1941-1949 (KJBB).


Ulbe Bosma, Terug uit de koloniën. Zestig jaar postkoloniale migranten en hun organisaties, Amsterdam 2009. Uitgever Bert Bakker. ISBN 978-90-351-3242-9. Bosma verrichtte dit onderzoek voor het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis. Citaat van de website: "Dit boek gaat over deze nieuwkomers – Indische Nederlanders en Molukkers, Surinamers en Antillianen – en hun strijd om een goede plaats in de Nederlandse samenleving. Via allerhande sociale, politieke en religieuze organisaties probeerden zij zich in de Nederlandse samenleving te verankeren."
Voor meer informatie zie de site van het IISG.
Het boek is het tweede deel en sluit aan op het eerder gerecenseerde boek Ons Indisch Erfgoed van Lizzy van Leeuwen.


Meer Indisch erfgoed: Florine Koning, De Pasar Malam van Tong Tong, een Indische onderneming, Den Haag 2009. Uitgever Tong Tong. ISBN 978–90-78847-06-9. Historica en medewerkster van Tong Tong Fair Florine Koning schreef een fraai geïllustreerde geschiedenis van de Pasar Malam Besar, nu de Tong Tong Fair. Dit grootste "Euraziatische evenement ter wereld" wordt vooral geduid als een culturele onderneming. Een mix van zakendoen, Indische culturerele manifestatie en amusement die samen een (sub)cultuur van Indische Nederlanders in herinnering houden en vernieuwen. Zie voor meer informatie de website van Florine Koning en die van uitgeverij Tong Tong.


Gert Oostindië, Postkoloniaal Nederland. Vijfenzestig jaar vergeten, herdenken, verdringen, Amsterdam 2009. Uitgever Bert Bakker. ISBN 9035134974. De uitgever: "Eerst waren er de koloniën, toen de dekolonisatie en uittocht naar een roomwit moederland, nu zijn er ruim een miljoen Nederlanders met Indische, Molukse, Surinaamse of Antilliaanse wortels. Eerst was er een kille ontvangst, later waren er geslaagde integratie en schoorvoetende acceptatie. Eerst was er het vergeten en verdringen van de koloniale tijden, later de strijd om erkenning, beloond met gebaren, monumenten, musea, herdenkingen, vieringen. Migranten uit de koloniën hadden een streepje voor in het multiculturele Nederland: ‘Wij zijn hier omdat jullie daar waren!’ Zo hielpen zij een nieuwe canon van het koloniale verleden formuleren die soms verfrissend, soms voorspelbaar, vaak schuldbewust, dikwijls inconsistent was.
Inmiddels staat de tijd niet stil. De postkoloniale gemeenschappen vervluchtigen, sneller nog dan elders in Europa. Latere generaties ontlenen hun identiteit minder aan het land van herkomst van hun voorouders, nemen afstand, worden meer Nederlands. Zo wordt de postkoloniale geschiedenis afgesloten; debatten over burgerschap en natie gaan alweer over anderen."
Dit boek is de voorlopige afsluiting van het onderzoeksproject ‘Bringing history home: Postcolonial identity politics in the Netherlands’. Dit vijfjarige onderzoeksproject, mogelijk gemaakt door NWO en KNAW, werd uitgevoerd door drie KNAW-instituten: het Meertens Instituut, het
Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG) en het Koninklijk Instituut voor Taal, Land-, en Volkenkunde (KITLV).
De andere twee delen zijn Ons Indisch Erfgoed van Lizzy van Leeuwen en Terug uit de koloniën. Zestig jaar postkoloniale migranten en hun organisaties van Ulbe Bosma.


Marieke Bloembergen, De geschiedenis van de politie in Nederlands-Indië. Uit zorg en angst, Amsterdam 2009. Uitgever Boom. ISBN: 9789085067078
Uit zorg en angst beschrijft de geschiedenis van de koloniale politie in Nederlands-Indië tussen 1897 en 1942. Enkele kwesties staan daarbij centraal, zoals de betekenis van de politie voor de koloniale staat en de rol van het geweld dat zij gebruikte. Met als belangrijkste vraag: wat was er koloniaal aan koloniale politie? De moderne koloniale politie in Nederlands-Indië was het product van angst en zorg. De angst van de Europeanen voor de inheemse wereld in beweging; de zorg voor het zedelijk welzijn van de plaatselijke bevolking. De politie was niet alleen bedoeld voor controle en repressie, maar ook voor een koloniaal beschavingsoffensief. In de besluitvorming over het politieapparaat hadden Indonesiërs intussen geen deel. In de uitvoering wel: aan het begin van de jaren dertig werd de koloniale politie voor 93 procent bemand door inheems personeel.



Reisgids Indonesië - Oorlogsplekken 1942-1949 samengesteld door Hans van den Akker, Alfred Birney, Ferry Bounin & Paulien van der Geest, Esther Captain, Wim Manuhutu.

Deze gids maakt de reiziger letterlijk en figuurlijk ­wegwijs in de oorlogsjaren van 1942 tot 1949, van de Japanse bezetting van Nederlands-Indië tot aan de soevereiniteitsoverdracht aan Indonesië. Een zoektocht naar de sporen van dit verleden: interneringskampen, begraafplaatsen, musea, monumenten en andere plekken van herinnering. Een gids met historische achtergronden én actuele beschrijvingen en leestips. Een gids die oog­getuigen, en zeker ook kinderen en kleinkinderen inzicht geeft in de jaren van toen in de context van het heden.

Gegevens: 296 blz. / 13,5 x 21 cm / full colour / rijk geïllustreerd / fraaie en informatieve kaarten / genaaid / omslag met flappen / prijs € 29,95 / ISBN 978-90-75437-41-6
Uitgeverij Open Kaart © Den Haag
www.openkaart.nl


De Terugkeer is een strip van Eric Heuvel en Ruud van der Rol gemaakt in opdracht van het Indisch Herinneringscentrum Bronbeek.
Hoofdpersoon van het verhaal is Bas. Hij keert op latere leeftijd met zijn nicht Maureen terug naar zijn geboorteland Indonesië. Onderweg vertelt hij Maureen over de koloniale tijd, over de Japanse bezetting, over zijn leven in de kampen en over zijn rol in de politionele acties. In zijn ouderlijk huis ontmoet Bas zijn Indonesische jeugdvriend en latere vijand Amir, uit wiens mond hij de andere kant van de geschiedenis hoort.
Uit het levensverhaal van Bas en Amir komt naar voren hoe ingrijpend de koloniale tijd, de oorlog en de onafhankelijkheidsstrijd het leven van miljoenen mensen hebben veranderd en welke invloed die geschiedenis vandaag de dag nog heeft.

De strip is ontwikkeld om als lesmateriaal te gebruiken.
Het boek is recent als geschenk verspreid op scholen voor voortgezet onderwijs. De stripvorm is een aantrekkelijke manier om jongeren te interesseren in de geschiedenis, in dit geval van Nederlands-Indië/Indonesië. Naast het boek op zich is er ook een volledig lespakket voor geschiedenis en maatschappijleer ontwikkeld en beschikbaar.
Meer informatie op www.deterugkeer.nl

Henk Mak van Dijk en Carl Nix, Wajang Foxtrot. Indië in klank en beeld, Schiedam 2011. Uitgever: Scriptum.
Aan de hand van Indische bladmuziek wordt op een heel bijzondere wijze de aanwezigheid van de Nederlanders in het voormalig Nederlands-Indië in beeld gebracht. De onderwerpen van de muziekstukken variëren van de strijd in Atjeh en Lombok en de schoonheid van het Paleis te Buitenzorg tot het dramatische afscheid, ‘Nou tabé dan’, van een planter en zijn njai.
De draadloze verbinding tussen Indië en Nederland in 1929 werd bezongen in het bekende levenslied ‘Hallo Bandoeng!’ In dit nummer van Willy Derby hoort een oma in Den Haag voor het eerst de stem van haar kleinkind in Indië om vervolgens overmand door emoties te bezwijken.
Ook de klassieke muziek van de componisten Constant van de Wall, Paul Seelig en Fred Belloni, die zich lieten inspireren door gamelan- en krontjongmuziek, komen aan de orde.
De bladmuziek is thematisch ingedeeld en aangevuld met afbeeldingen van kunstenaars als Menno van Meeteren Brouwer, J.C. Rappard, J. Frank Niemantsverdriet en Eppo Doeve.
Het boek Wajang Foxtrot-Indië in klank en beeld zal voorzien zijn van een cd met nummers zoals ‘Herinneringen uit Java’ door Constant van de Wall, ‘Hallo Bandoeng’ door Willy Derby, ‘Poëzie en proza in de thee’ door Wim Sonneveld en ‘Sarina, een kind uit de dessa’ door de Kilima Hawaiians.
(tekst overgenomen van: www.scriptum.nl)
Binnenkort de recensie op www.indischhistorisch.nl.

Gegevens boek: ISBN 9789055947843. Rijk geïllustreerd, full colour. Prijs: € 24,95.



Tjaal Aeckerlin, Paradijsvogels en Kroonduiven. Indische Nederlanders in voormalig Nieuw-Guinea, Amsterdam 2010. KIT Publishers.
De dekolonisatie van Nederlands-Indië staat bekend als een complexe en pijnlijke geschiedenis. Voor de Indische-Nederlanders (mensen van gemengd Europees-Indonesische afkomst) had deze periode ingrijpende gevolgen. Zij verkeerden in een op drift geraakte samenleving, waarin zij meer en meer bekneld raakten. Toen op 27 december 1949 het bestuur over Nederlands-Indië werd overgedragen aan de Indonesische overheid was Nieuw-Guinea in de soevereiniteitsoverdracht niet meegenomen. Enkele duizenden Indische-Nederlanders besloten om dit laatste kroonjuweel als nieuw thuisland te beschouwen. Het eiland was echter nauwelijks ontgonnen en bezat amper voorzieningen. Men ging weliswaar een onzekere toekomst tegemoet, maar kon, hoe dan ook, in vrijheid leven. In een wereld die hen bekend voorkwam en die betrekkelijk dicht bij hun geboortegrond lag. Zij konden niet bevroedden dat Nieuw-Guinea inzet zou worden in het almaar oplopende steekspel tussen de Nederlandse en de Indonesische overheid/gesteund door de Verenigde Naties en de VS. In 1962 werden de laatste Indische-Nederlanders naar Nederland overgebracht. Het boek bevat persoonlijke vertellingen van betrokkenen die in combinatie met het beeldmateriaal (circa 200 foto’s) een indringend beeld van deze groep geven.
Bron informatie: boekhandel Van Stockum Den Haag.
Gegevens boek: ISBN 9789460220494. Rijk geïllustreerd. Prijs: € 24,50.

Alex Bal, De laatste Indo. Nederlands-Indië/Nieuw Guinea. Jaar van publicatie: 2011. In eigen beheer uitgegeven Alex Bal.
De auteur over zijn boek:
Een autobiografie met veel interessante verhalen van de schrijver, die pas in maart 1963 uit Nieuw-Guinea naar Nederland vluchtte. Hij maakte spannende momenten mee, omdat het Nederlandse leger al in 1962 was vertrokken en het Indonesisch leger daar dominant aanwezig was en de boel daar op zijn kop zette.Een autobiografie met enige geschiedkundige waarde, een boek waarin wordt beschreven hoe uit Indonesië gevluchte Nederlands Indische gezinnen een nieuw bestaan in Nieuw-Guinea zochten en in heel primitieve omstandigheden terecht kwamen.
Uiteindelijk werd Nieuw-Guinea toch aan Indonesië overgedragen en moesten deze gezinnen voor de tweede keer vluchten. Een boek, dat elke ex-NNG-er of nageslacht gelezen moet hebben.

Informatie over het boek:
Geïllustreerd, zwart-wit foto's. Recentelijk is het boek herschreven als speciale Editie. Het is aangevuld met de verhalen van 8 ex-Manokwarianen.
Prijs: € 23,95

Zie website: www.delaatsteindo.nl. Het boek is te bestellen via: bestel@delaatsteindo.nl.


Video en foto


De film Contractpensions Djangan Loepah, is nu op DVD uitgebracht. Op de website van producent Scarabee Films staat over deze film:
Vanuit hun gemeenschappelijke geschiedenis, zoals de verschrikkingen van de oorlog en de beangstigende Bersiapperiode, vertellen repatrianten voor het eerst vrijuit over hun eerste opvang in het naoorlogse Nederland. De interviews worden afgewisseld door verhelderende filmjournaals en prachtige, pas ontdekte en nooit eerder vertoonde filmbeelden van het leven in Indië van vóór de oorlog.
De ervaringen van de Indische Nederlanders destijds, zijn vergelijkbaar met die van andere groepen in de huidige samenleving.

Voor deze documentaire zijn over de hele wereld Indische Nederlanders gefilmd. Allemaal vertellen ze over de grote verschillen tussen het leven in Indië en de opvang in het naoorlogse Nederland: “ In Indië woonden we in een paradijs maar we wisten het niet!”

Wie niet naar de bioscoop kan en de film thuis met familie en vrienden wil zien, kan de film nu als DVD aanschaffen. Gegevens voor bestellen: ga naar de website http://www.contractpensions.nl/HOME.html


De film Contractpensions Djangan Loepah! draait in diverse zalen in het land. Klik op de speellijst om een vertoning in uw buurt te vinden.

Op Indo-TV is de documentaire te zien 'Van kolonialisatie naar onafhankelijkheid van Indonesië, gezien vanuit Indonesisch perspectief' geproduceerd door Des Alwi. De documentaire is in het Indonesisch gesproken met Nederlandse ondertiteling en in 4 delen. Een aangrijpende geschiedenis met unieke beelden die de periode weergeeft van 1935 tot 1950. De documentaire is te zien op de website van Indo-TV.


Documentaire Het jaar 2602. Kinderverhalen uit het Jappenkamp
Deze film wordt door Pathé uitgebracht. Op de website van Pathé": "Het jaar 2602' is een multimediaal project, geïnitieerd door de Stichting Verfilming Japanse Burgerkampen 1942-45 en bestaat uit een lange documentaire, een website, een boek en een tentoonstelling met verhalen van mensen die tijdens de Tweede Wereldoorlog als kind verbleven in de Japanse burgerinterneringskampen. Het doel is deze verhalen toegankelijk te maken voor een breed publiek, in het belang van de mensen zelf, hun nabestaanden, die dit verhaal vaak niet eerder hebben gehoord, de huidige generatie scholieren voor wie dit een onbekende geschiedenis is en alle mensen die zich niet realiseren hoeveel mensen in Nederland als kind internering in een 'jappenkamp' hebben moeten meemaken."
(© Filmfocus)

De film heeft in de Indische gemeenschap gemengde en negatieve reacties opgeroepen. Met name is de kritiek dat de film erg neerlando-centrisch is, d.w.z. vooral over de blanke Europeanen in de bezettingstijd gaat. Geen aandacht gaat in de film uit naar de Indischen die buiten de kampen in benarde omstandigheden verkeerden. Zie voor deze discussie met name Indisch4ever.

De film draait nog in enkele zalen en zal naar verwachting in de "Indische" maand augustus op televisie worden uitgezonden. Later volgt een versie verkrijgbaar op DVD. Voor data van vertoning zie de site van Stichting Verfilming Japanse Burgerkampen 1942-1945 Nederlands-Indië.

Verzet in Indië is een film over een verloren strijd vertelt over het verzet tegen de Japanners in de Tweede Wereldoorlog in Nederlands-Indië. Het verslag komt van ooggetuigen van Indische, Indonesische en Japanse afkomst, aangevuld met onbekend archiefmateriaal. Eindelijk is er dan een film over het in bezet Indië gepleegde verzet. In 1986 werd met de Wet buitengewoon pensioen Indisch verzet formeel erkend dat er verzet en verzetsstrijders zijn geweest in Indië. In de jaren negentig is er meer literatuur verschenen en het is dan nu pas in 2010 dat er een documentaire is uitgebracht.
Informatie: de DVD is verkrijgbaar via de website van Dammas Films: www.dammasfilms.nl en kost € 14,95.

Klik hier voor een voorfilm via Youtube


Tuan Papa vertelt het verhaal van de Nederlandse militairen in Indonesië en de kinderen die zij verwekten bij Indonesische meisjes tijdens de koloniale oorlog 1946-1949. Vaders, moeders en kinderen komen aan het woord. Veteranen van boven de 80 vertellen in alle openheid over hun liefdes in oorlogstijd. Zij waren de puberteit nog maar nauwelijks ontgroeid toen zij - vaak nog als maagd - naar Indië vertrokken. De één beleefde er twee genotvolle weken in ruil voor kleding en voedsel, een ander maakte na twee jaar romantiek al trouwplannen. Maar na de overdracht in 1949 van het eilandenrijk aan president Sukarno moesten zij allen terugkeren naar Nederland. Zij lieten duizenden kinderen achter in de nieuwe republiek.
Terug in Nederland stichtten de jonge mannen nieuwe gezinnen en hielden zij hun geheim een leven lang voor zichzelf, ondanks het knagende schuldgevoel. In het nieuwe Indonesië moesten de meisjes met een half-blank kind het hoofd boven water zien te houden. De alleenstaande moeders blikken terug op romantische momenten in een ver verleden die hen voor de rest van het leven hebben getekend.
Met Nederlandse, Indonesische en Engelse ondertiteling. Jaar van uitgifte: 2011.
Bron informatie: website boekhandel Van Stockum Den Haag.
DVD. Prijs: € 14,99.