Actueel:
media, mededelingen, agenda |
Deze rubriek Actueel bevat
verschillende onderwerpen voor, over en vanuit de Indische gemeenschap en
doelgroep. IndischHistorisch.nl is vooral een geschiedenissite, maar vindt
dat er ook af en toe over de eigen grenzen kan worden gekeken. Denk bijvoorbeeld
aan literair nieuws en onderwerpen die spelen in zowel de oude als nieuwe
media. Dus naast boeken, lezingen en presentaties hebben we ook aandacht
voor films, video, audio en internetontwikkelingen. Recensies
kunnen we voorlopig niet structureel met een regelmatige frequentie aanbieden,
wél incidenteel wanneer het bijvoorbeeld sterk onze aandacht heeft.
Agenda
Stichting
Muhabbat organiseert in samenwerking met IndoFilmcafé
Nijmegen
Oost-Indische Inkt
Een
eerbetoon aan de Indo schrijver/journalist
Tjalie Robinson die 100 jaar geleden is geboren
In de Dominicanenstraat 115-117 te Nijmegen
Lezingen door:
Prof. Dr. Pamela Pattynama over:
Literatuur als postkoloniale schatbewaarder van Nederlands-Indië
Pamela Pattynama is bijzonder hoogleraar koloniale en
Postkoloniale literatuur en Cultuurgeschiedenis aan de Universiteit van
Amsterdam
Prof. Dr. Wim Willems over:
Tjalie Robinson de straatslijper van Batavia
Wim Willems is hoogleraar Sociale Geschiedenis aan de Universiteit Leiden,
Campus Den Haag
Muziek: Amadea
Plaats
Concertgebouw De Vereeniging in Nijmegen
Vrijdag 25 november 2011: 19.30 – 22.00 uur
De zaal wordt geopend om:19.00 uur
Entrée € 5,-.
Info:petermax@live.nl
Telefoon: 06-53553757
Museum Bronbeek
Vaste expositie Het
verhaal van Indië.
De overzichtstentoonstelling vertelt het Verhaal van Indië in het Nederlands
en Engels. In het trappenhuis en de hal van het hoofdgebouw staan 15 en
17 augustus 1945 centraal: de capitulatie van Japan en het uitroepen van
de onafhankelijkheid van Indonesië.
Bezoek- en postadres:
Koninklijk Tehuis voor Oud-Militairen
en Museum Bronbeek
Velperweg 147
6824 MB Arnhem
Tel. (026) 376 35 55
Fax (026) 376 35 90
E-mail: rj.anderson@mindef.nl
Websites
AmerIndo.
A Portal for the Dutch Eurasian Indo Community in the United States.
De studiekeuze Dutch Studies (letterkunde en geschiedenis) aan de University
of California Berkeley maakt deel uit van het grote vakgebied Germanistiek
(German Department). Onder leiding van prof. dr. Jeroen Dewulf, die de Koningin
Beatrix leerstoel bezet, wordt onderwijs gegeven en onderzoek verricht.
De inburgering van de Indische migranten na de Tweede Wereldoorlog vanuit
Indonesië en Nederland, is het bijzondere onderzoeksthema. Daarnaast
zijn er de thema's multicultureel Nederland, Nederlandse en Vlaamse letteren.
De Nederlandse Inez
Hollander, gepromoveerd in Amerikaanse letterkunde is een van de docenten.
Zij schreef o.a. het boek Verstilde stemmen en verzwegen levens. Een
Indische familiegeschiedenis over het leven van haar familie in voormalig
Nederlands-Indië.
www.indieinoorlog.nl
Indië in Oorlog is een webportaal en zoekdienst over
de Tweede Wereldoorlog en zijn nasleep in Nederlands-Indië. Online
kunt u documenten, foto's, tekeningen, video en historische kaarten van
verschillende erfgoedinstellingen raadplegen. U kunt zoeken in 24 collecties:
Alle Collecties Beeld en Geluid in
Academia: Nederlands-Indië
Afscheid van Indië
Molukse woonoorden
De Aankomst
Beeldbank NIMH
Indische Collectie NIOD
Nederlandse Koloniale Kaarten
Collectie Taillie
Cogis
Thema Nederlands-Indië Legermuseum
Fotocollectie Dienst voor Legercontacten Indonesië
Beeldbank WO2
Overige Indische archieven
Naoorlogse belangengroepen
Papieren bronnen PACE
Multimedia PACE
Etnografische artefacten PACE
Themapagina's PACE
Kamptekeningen uit bezet Nederlands-Indië
Indonesië onafhankelijk - foto's 1947-1953
Molukse geschiedenis en cultuur in beeld
Pioniersfotografie uit Nederlands-Indië
Nederlands-Indië in foto's, 1860-1940
Koloniale Wereldtentoonstellingen
Boeken
Persbericht
Beekhuis, H., Bussemaker, H.Th., Haas, P.M. de en Lutter, A.A, Geïllustreerde
atlas van de Bersiapkampen in Nederlands-Indië 1945-1947, Jaar
van uitgave: 2009. ISBN: 9789052944364.
Deze atlas geeft een inventaris van de kampen waar tijdens de Bersiapperiode
de Europeanen zijn ondergebracht. Doel was hun veiligheid te waarborgen
die in gevaar was gekomen door het machtsvacuüm na de Japanse capitulatie.
De Engelsen onder wie Indië viel, waren nog niet gearriveerd. De Nederlanders
waren nog niet zover dat hun gezag was hersteld.
De uitgave van deze atlas werd mogelijk gemaakt door een subsidie van Het
Gebaar aan de Vereniging
Kinderen uit de Japanse Bezetting en de Bersiap 1941-1949 (KJBB).
Ulbe Bosma, Terug uit de koloniën. Zestig
jaar postkoloniale migranten en hun organisaties, Amsterdam 2009. Uitgever
Bert Bakker. ISBN 978-90-351-3242-9. Bosma verrichtte
dit
onderzoek voor het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis. Citaat
van de website: "Dit boek gaat over deze nieuwkomers – Indische
Nederlanders en Molukkers, Surinamers en Antillianen – en hun strijd
om een goede plaats in de Nederlandse samenleving. Via allerhande sociale,
politieke en religieuze organisaties probeerden zij zich in de Nederlandse
samenleving te verankeren."
Voor meer informatie zie de site van het IISG.
Het boek is het tweede deel en sluit aan op het eerder gerecenseerde boek
Ons Indisch Erfgoed van Lizzy
van Leeuwen.
Meer Indisch erfgoed:
Florine
Koning, De Pasar Malam van Tong Tong, een Indische onderneming,
Den Haag 2009. Uitgever Tong Tong. ISBN 978–90-78847-06-9. Historica
en medewerkster van Tong Tong Fair Florine Koning schreef een fraai geïllustreerde
geschiedenis van de Pasar Malam Besar, nu de Tong Tong Fair. Dit grootste
"Euraziatische evenement ter wereld" wordt vooral geduid als een
culturele onderneming. Een mix van zakendoen, Indische culturerele manifestatie
en amusement die samen een (sub)cultuur van Indische Nederlanders in herinnering
houden en vernieuwen. Zie voor meer informatie de website
van Florine Koning en die van uitgeverij
Tong Tong.
Gert Oostindië, Postkoloniaal Nederland. Vijfenzestig jaar vergeten,
herdenken, verdringen, Amsterdam 2009. Uitgever Bert Bakker.
ISBN 9035134974. De uitgever: "Eerst waren er de koloniën, toen
de dekolonisatie en uittocht naar een roomwit moederland, nu zijn er ruim
een miljoen Nederlanders met Indische, Molukse, Surinaamse of Antilliaanse
wortels. Eerst was er een kille ontvangst, later waren er geslaagde integratie
en schoorvoetende acceptatie. Eerst was er het vergeten en verdringen van
de koloniale tijden, later de strijd om erkenning, beloond met gebaren,
monumenten, musea, herdenkingen, vieringen. Migranten uit de koloniën
hadden een streepje voor in het multiculturele Nederland: ‘Wij zijn
hier omdat jullie daar waren!’ Zo hielpen zij een nieuwe canon van
het koloniale verleden formuleren die soms verfrissend, soms voorspelbaar,
vaak schuldbewust, dikwijls inconsistent was.
Inmiddels staat de tijd niet stil. De postkoloniale gemeenschappen vervluchtigen,
sneller nog dan elders in Europa. Latere generaties ontlenen hun identiteit
minder aan het land van herkomst van hun voorouders, nemen afstand, worden
meer Nederlands. Zo wordt de postkoloniale geschiedenis afgesloten; debatten
over burgerschap en natie gaan alweer over anderen."
Dit boek is de voorlopige afsluiting van het onderzoeksproject ‘Bringing
history home: Postcolonial identity politics in the Netherlands’.
Dit vijfjarige onderzoeksproject, mogelijk gemaakt door NWO en KNAW, werd
uitgevoerd door drie KNAW-instituten: het Meertens Instituut, het
Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG) en het Koninklijk
Instituut voor Taal, Land-, en Volkenkunde (KITLV).
De andere twee delen zijn Ons Indisch
Erfgoed van Lizzy van Leeuwen en Terug uit de koloniën.
Zestig jaar postkoloniale migranten en hun organisaties van Ulbe
Bosma.
Marieke Bloembergen, De geschiedenis van
de politie in Nederlands-Indië. Uit zorg en angst, Amsterdam 2009.
Uitgever Boom. ISBN: 9789085067078
Uit zorg en angst beschrijft de geschiedenis van de koloniale politie in
Nederlands-Indië tussen 1897 en 1942. Enkele kwesties staan daarbij
centraal, zoals de betekenis van de politie voor de koloniale staat en de
rol van het geweld dat zij gebruikte. Met als belangrijkste vraag: wat was
er koloniaal aan koloniale politie? De moderne koloniale politie in Nederlands-Indië
was het product van angst en zorg. De angst van de Europeanen voor de inheemse
wereld in beweging; de zorg voor het zedelijk welzijn van de plaatselijke
bevolking. De politie was niet alleen bedoeld voor controle en repressie,
maar ook voor een koloniaal beschavingsoffensief. In de besluitvorming over
het politieapparaat hadden Indonesiërs intussen geen deel. In de uitvoering
wel: aan het begin van de jaren dertig werd de koloniale politie voor 93
procent bemand door inheems personeel.
Reisgids
Indonesië - Oorlogsplekken 1942-1949 samengesteld door Hans van
den Akker, Alfred Birney, Ferry Bounin & Paulien van der Geest, Esther
Captain, Wim Manuhutu.
Deze gids maakt de reiziger letterlijk
en figuurlijk wegwijs in de oorlogsjaren van 1942 tot 1949, van de
Japanse bezetting van Nederlands-Indië tot aan de soevereiniteitsoverdracht
aan Indonesië. Een zoektocht naar de sporen van dit verleden: interneringskampen,
begraafplaatsen, musea, monumenten en andere plekken van herinnering. Een
gids met historische achtergronden én actuele beschrijvingen en leestips.
Een gids die ooggetuigen, en zeker ook kinderen en kleinkinderen inzicht
geeft in de jaren van toen in de context van het heden.
Gegevens: 296
blz. / 13,5 x 21 cm / full colour / rijk geïllustreerd / fraaie en
informatieve kaarten / genaaid / omslag met flappen / prijs € 29,95
/ ISBN 978-90-75437-41-6
Uitgeverij Open Kaart © Den Haag
www.openkaart.nl
De Terugkeer is een strip van Eric
Heuvel en Ruud van der Rol gemaakt in opdracht van het Indisch Herinneringscentrum
Bronbeek.
Hoofdpersoon van het verhaal is Bas. Hij keert op latere leeftijd met zijn
nicht Maureen terug naar zijn geboorteland Indonesië. Onderweg vertelt
hij Maureen over de koloniale tijd, over de Japanse bezetting, over zijn
leven in de kampen en over zijn rol in de politionele acties. In zijn ouderlijk
huis ontmoet Bas zijn Indonesische jeugdvriend en latere vijand Amir, uit
wiens mond hij de andere kant van de geschiedenis hoort.
Uit het levensverhaal van Bas en Amir komt naar voren hoe ingrijpend de
koloniale tijd, de oorlog en de onafhankelijkheidsstrijd het leven van miljoenen
mensen hebben veranderd en welke invloed die geschiedenis vandaag de dag
nog heeft.
De strip is ontwikkeld om als lesmateriaal te gebruiken. Het
boek is recent als geschenk verspreid op scholen voor voortgezet onderwijs.
De stripvorm is een aantrekkelijke manier
om jongeren te interesseren in de geschiedenis, in dit geval van Nederlands-Indië/Indonesië.
Naast het boek op zich is er ook een volledig lespakket voor geschiedenis
en maatschappijleer ontwikkeld en beschikbaar.
Meer informatie op www.deterugkeer.nl
Henk Mak van Dijk en Carl Nix, Wajang
Foxtrot. Indië in klank en beeld, Schiedam 2011. Uitgever: Scriptum.
Aan de hand van Indische bladmuziek wordt op een heel bijzondere wijze de
aanwezigheid van de Nederlanders in het voormalig Nederlands-Indië
in beeld gebracht. De onderwerpen van de muziekstukken variëren van
de strijd in Atjeh en Lombok en de schoonheid van het Paleis te Buitenzorg
tot het dramatische afscheid, ‘Nou tabé dan’, van een
planter en zijn njai.
De draadloze verbinding tussen Indië en Nederland in 1929 werd bezongen
in het bekende levenslied ‘Hallo Bandoeng!’ In dit nummer van
Willy Derby hoort een oma in Den Haag voor het eerst de stem van haar kleinkind
in Indië om vervolgens overmand door emoties te bezwijken.
Ook de klassieke muziek van de componisten Constant van de Wall, Paul Seelig
en Fred Belloni, die zich lieten inspireren door gamelan- en krontjongmuziek,
komen aan de orde.
De bladmuziek is thematisch ingedeeld en aangevuld met afbeeldingen van
kunstenaars als Menno van Meeteren Brouwer, J.C. Rappard, J. Frank Niemantsverdriet
en Eppo Doeve.
Het boek Wajang Foxtrot-Indië in klank en beeld zal voorzien zijn van
een cd met nummers zoals ‘Herinneringen uit Java’ door Constant
van de Wall, ‘Hallo Bandoeng’ door Willy Derby, ‘Poëzie
en proza in de thee’ door Wim Sonneveld en ‘Sarina, een kind
uit de dessa’ door de Kilima Hawaiians. (tekst
overgenomen van: www.scriptum.nl)
Binnenkort de recensie op www.indischhistorisch.nl.
Gegevens boek: ISBN 9789055947843. Rijk geïllustreerd, full colour.
Prijs: € 24,95.
Tjaal
Aeckerlin, Paradijsvogels en Kroonduiven. Indische Nederlanders in voormalig
Nieuw-Guinea,
Amsterdam 2010. KIT Publishers.
De dekolonisatie van Nederlands-Indië
staat bekend als een complexe en pijnlijke geschiedenis. Voor de Indische-Nederlanders
(mensen van gemengd Europees-Indonesische afkomst) had deze periode ingrijpende
gevolgen. Zij verkeerden in een op drift geraakte samenleving, waarin zij
meer en meer bekneld raakten. Toen op 27 december 1949 het bestuur over
Nederlands-Indië werd overgedragen aan de Indonesische overheid was
Nieuw-Guinea in de soevereiniteitsoverdracht niet meegenomen. Enkele duizenden
Indische-Nederlanders besloten om dit laatste kroonjuweel als nieuw thuisland
te beschouwen. Het eiland was echter nauwelijks ontgonnen en bezat amper
voorzieningen. Men ging weliswaar een onzekere toekomst tegemoet, maar kon,
hoe dan ook, in vrijheid leven. In een wereld die hen bekend voorkwam en
die betrekkelijk dicht bij hun geboortegrond lag. Zij konden niet bevroedden
dat Nieuw-Guinea inzet zou worden in het almaar oplopende steekspel tussen
de Nederlandse en de Indonesische overheid/gesteund door de Verenigde Naties
en de VS. In 1962 werden de laatste Indische-Nederlanders naar Nederland
overgebracht. Het boek bevat persoonlijke vertellingen van betrokkenen die
in combinatie met het beeldmateriaal (circa 200 foto’s) een indringend
beeld van deze groep geven.
Bron informatie: boekhandel Van
Stockum Den Haag.
Gegevens boek: ISBN 9789460220494. Rijk geïllustreerd. Prijs: €
24,50.
Alex Bal, De laatste Indo. Nederlands-Indië/Nieuw Guinea. Jaar van
publicatie: 2011. In eigen beheer uitgegeven Alex Bal.
De auteur over zijn boek:
Een autobiografie met veel interessante
verhalen van de schrijver, die pas in maart 1963 uit Nieuw-Guinea naar Nederland
vluchtte. Hij maakte spannende momenten mee, omdat het Nederlandse leger
al in 1962 was vertrokken en het Indonesisch leger daar dominant aanwezig
was en de boel daar op zijn kop zette.Een
autobiografie met enige geschiedkundige waarde, een boek waarin wordt beschreven
hoe uit Indonesië gevluchte Nederlands Indische gezinnen een nieuw
bestaan in Nieuw-Guinea zochten en in heel primitieve omstandigheden terecht
kwamen.
Uiteindelijk werd Nieuw-Guinea toch aan Indonesië overgedragen en moesten
deze gezinnen voor de tweede keer vluchten. Een boek, dat elke ex-NNG-er
of nageslacht gelezen moet hebben.
Informatie over het boek:
Geïllustreerd, zwart-wit foto's. Recentelijk is het boek herschreven
als speciale Editie. Het is aangevuld met de verhalen van 8 ex-Manokwarianen.
Prijs: € 23,95
Zie website: www.delaatsteindo.nl.
Het boek is te bestellen via: bestel@delaatsteindo.nl.
Video en foto
De
film Contractpensions Djangan Loepah, is nu op DVD uitgebracht.
Op de website van producent Scarabee
Films staat over deze film:
Vanuit hun gemeenschappelijke geschiedenis, zoals de verschrikkingen
van de oorlog en de beangstigende Bersiapperiode, vertellen repatrianten
voor het eerst vrijuit over hun eerste opvang in het naoorlogse Nederland.
De interviews worden afgewisseld door verhelderende filmjournaals en prachtige,
pas ontdekte en nooit eerder vertoonde filmbeelden van het leven in Indië
van vóór de oorlog.
De ervaringen van de Indische Nederlanders destijds, zijn vergelijkbaar
met die van andere groepen in de huidige samenleving.
Voor deze documentaire zijn over de hele wereld Indische Nederlanders gefilmd.
Allemaal vertellen ze over de grote verschillen tussen het leven in Indië
en de opvang in het naoorlogse Nederland: “ In Indië woonden
we in een paradijs maar we wisten het niet!”
Wie
niet naar de bioscoop kan en de film thuis met familie en vrienden wil zien,
kan de film nu als DVD aanschaffen. Gegevens voor bestellen: ga naar de
website http://www.contractpensions.nl/HOME.html
De
film Contractpensions Djangan Loepah! draait in diverse zalen in
het land. Klik op de speellijst
om een vertoning in uw buurt te vinden.
Op
Indo-TV is de documentaire
te zien 'Van kolonialisatie naar onafhankelijkheid van Indonesië, gezien
vanuit Indonesisch perspectief' geproduceerd door Des Alwi. De documentaire
is in het Indonesisch gesproken met Nederlandse ondertiteling en in 4 delen.
Een aangrijpende geschiedenis met unieke beelden die de periode weergeeft
van 1935 tot 1950. De documentaire is te zien op de website van Indo-TV.
Documentaire
Het jaar 2602. Kinderverhalen uit het Jappenkamp
Deze film wordt door Pathé uitgebracht. Op de website
van Pathé": "Het jaar 2602' is een multimediaal project,
geïnitieerd door de Stichting Verfilming Japanse Burgerkampen 1942-45
en bestaat uit een lange documentaire, een website, een boek en een tentoonstelling
met verhalen van mensen die tijdens de Tweede Wereldoorlog als kind verbleven
in de Japanse burgerinterneringskampen. Het doel is deze verhalen toegankelijk
te maken voor een breed publiek, in het belang van de mensen zelf, hun nabestaanden,
die dit verhaal vaak niet eerder hebben gehoord, de huidige generatie scholieren
voor wie dit een onbekende geschiedenis is en alle mensen die zich niet
realiseren hoeveel mensen in Nederland als kind internering in een 'jappenkamp'
hebben moeten meemaken." (©
Filmfocus)
De film heeft in de Indische gemeenschap
gemengde en negatieve reacties opgeroepen. Met name is de kritiek dat de
film erg neerlando-centrisch is, d.w.z. vooral over de blanke Europeanen
in de bezettingstijd gaat. Geen aandacht gaat in de film uit naar de Indischen
die buiten de kampen in benarde omstandigheden verkeerden. Zie voor deze
discussie met name Indisch4ever.
De film draait nog in enkele zalen en zal naar verwachting in de "Indische"
maand augustus op televisie worden uitgezonden. Later volgt een versie verkrijgbaar
op DVD. Voor data van vertoning zie de site van Stichting
Verfilming Japanse Burgerkampen 1942-1945 Nederlands-Indië.
Verzet
in Indië is een film over een verloren strijd vertelt
over het verzet tegen de Japanners in de Tweede Wereldoorlog in Nederlands-Indië.
Het verslag komt van ooggetuigen van Indische, Indonesische en Japanse afkomst,
aangevuld met onbekend archiefmateriaal. Eindelijk is er dan een film over
het in bezet Indië gepleegde verzet. In 1986 werd met de Wet buitengewoon
pensioen Indisch verzet formeel erkend dat er verzet en verzetsstrijders
zijn geweest in Indië. In de jaren negentig is er meer literatuur verschenen
en het is dan nu pas in 2010 dat er een documentaire is uitgebracht.
Informatie: de DVD is verkrijgbaar via de website van Dammas Films: www.dammasfilms.nl
en kost € 14,95.
Klik hier voor een voorfilm via Youtube
Tuan
Papa vertelt het verhaal van de Nederlandse militairen in Indonesië
en de kinderen die zij verwekten bij Indonesische meisjes tijdens de koloniale
oorlog 1946-1949. Vaders, moeders en kinderen komen aan het woord. Veteranen
van boven de 80 vertellen in alle openheid over hun liefdes in oorlogstijd.
Zij waren de puberteit nog maar nauwelijks ontgroeid toen zij - vaak nog
als maagd - naar Indië vertrokken. De één beleefde er
twee genotvolle weken in ruil voor kleding en voedsel, een ander maakte
na twee jaar romantiek al trouwplannen. Maar na de overdracht in 1949 van
het eilandenrijk aan president Sukarno moesten zij allen terugkeren naar
Nederland. Zij lieten duizenden kinderen achter in de nieuwe republiek.
Terug in Nederland stichtten de jonge mannen nieuwe gezinnen en hielden
zij hun geheim een leven lang voor zichzelf, ondanks het knagende schuldgevoel.
In het nieuwe Indonesië moesten de meisjes met een half-blank kind
het hoofd boven water zien te houden. De alleenstaande moeders blikken terug
op romantische momenten in een ver verleden die hen voor de rest van het
leven hebben getekend.
Met Nederlandse, Indonesische en Engelse ondertiteling. Jaar van uitgifte:
2011.
Bron informatie: website boekhandel Van
Stockum Den Haag.
DVD. Prijs: € 14,99.